Bir yazar, bir eser, bir dönem ya da okuldan bir hikâye.An author, a work, an era or a story from the school.Ein Autor, ein Werk, eine Epoche oder eine Geschichte aus der Schule.

1940–19601940–19601940–1960

Cumhuriyet IIRepublic IIRepublik II

Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Mayıs 1941’de Garip adlı ortak şiir kitabını çıkardı.In May 1941 Orhan Veli, Oktay Rifat and Melih Cevdet published a joint book of poems called Garip.Im Mai 1941 gaben Orhan Veli, Oktay Rifat und Melih Cevdet einen gemeinsamen Gedichtband mit dem Titel Garip heraus.

Kitaptaki şiirlerde ölçü de uyak da yoktu. 1950’lerde İkinci Yeni şairleri bu şiire karşı kapalı ve imgeli bir şiir yazdı.The poems had no metre and no rhyme. In the 1950s the İkinci Yeni poets answered this poetry with poems that were closed and full of images.Die Gedichte darin hatten weder Versmaß noch Reim. In den 1950er-Jahren setzten die Dichter der İkinci Yeni dieser Dichtung hermetische Gedichte voller Bilder entgegen.

Arka plan: çizimBackground: illustrationHintergrund: Illustration

1940’lar ve 50’lerThe forties and fiftiesDie Vierziger und Fünfziger

Garip’le şiirin kahramanı sıradan insan, dili sokakta konuşulan Türkçe oldu.9,10

With Garip the hero of the poem became the ordinary man, and its language the Turkish spoken in the street.9,10

Mit Garip wurde der gewöhnliche Mensch zum Helden des Gedichts und das Türkisch der Straße zu seiner Sprache.9,10

Öz şiir geleneği en çok 1940–1960 arasında öne çıktı.11,12

The tradition of pure poetry came to the fore above all between 1940 and 1960.11,12

Die Tradition der reinen Dichtung trat vor allem zwischen 1940 und 1960 hervor.11,12

1950’lerde üç topluluk birbiriyle çekişti: Hisar, Mavi ve İkinci Yeni.13,14

In the 1950s three groups competed with one another: Hisar, Mavi and İkinci Yeni.13,14

In den 1950er-Jahren rivalisierten drei Gruppen miteinander: Hisar, Mavi und İkinci Yeni.13,14

Köy, köyde doğmuş yazarların kalemiyle edebiyata girdi.15,16

The village entered literature through writers who had been born in one.15,16

Durch Autoren, die selbst im Dorf geboren waren, kam das Dorf in die Literatur.15,16

Garip’in ön sözüThe preface to GaripDas Vorwort zu Garip

Garip’in ön sözünü Orhan Veli yazdı. Yazı hareketin bildirisi sayılır.9,17,18,19 Ön söz ölçüyü, uyağı ve söz sanatlarını reddediyordu.9,17,18,19 Ahmet Haşim 1926’da Piyâle’nin başında anlamı kapalı şiiri savunmuştu.17,20,21

Orhan Veli wrote the preface to Garip. It is counted as the movement’s manifesto.9,17,18,19 The preface rejected metre, rhyme and figures of speech.9,17,18,19 In 1926, at the front of Piyâle, Ahmet Haşim had argued for a poetry that keeps its meaning closed.17,20,21

Das Vorwort zu Garip schrieb Orhan Veli. Es gilt als Manifest der Bewegung.9,17,18,19 Es lehnte Versmaß, Reim und rhetorische Figuren ab.9,17,18,19 Ahmet Haşim hatte 1926 am Anfang von Piyâle für eine Dichtung plädiert, deren Sinn verschlossen bleibt.17,20,21

Garip kitabı, Mayıs 1941The book Garip, May 1941Der Gedichtband Garip, Mai 19419,17,18

AkımlarMovementsStrömungen

Garip (Birinci Yeni)Garip (the First New)Garip (die Erste Neue)

Kurucuları Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet eski okul arkadaşıydı.10,17 Şairaneliği, yani şiire özgü süslü bir söz dağarcığı olduğu düşüncesini bıraktılar ve gündelik dille yazdılar.10,17 “Kitâbe-i Seng-i Mezar” (mezar taşı yazısı) adlı şiirde konu, sıradan bir adamın nasırıdır.10,17 Kitabın 1945’teki ikinci baskısında yalnızca Orhan Veli’nin şiirleri vardı.17,18,33 Orhan Veli 14 Kasım 1950’de öldü; hareketin sonu bu tarihe ve Yaprak dergisinin kapanışına bağlanır.9,17,18,24 “Birinci Yeni” adı, İkinci Yeni ortaya çıktıktan sonra anlam kazandı.13,40

Its founders, Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat and Melih Cevdet, were former school friends.10,17 They gave up şairanelik, the idea that poetry has a special, ornate vocabulary of its own, and wrote in everyday speech.10,17 In the poem “Kitâbe-i Seng-i Mezar” (Epitaph) the subject is an ordinary man’s corn.10,17 The second edition of the book, in 1945, held only Orhan Veli’s poems.17,18,33 Orhan Veli died on 14 November 1950; the end of the movement is tied to that date and to the closing of the magazine Yaprak.9,17,18,24 The name “First New” only made sense once İkinci Yeni had appeared.13,40

Ihre Gründer Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat und Melih Cevdet waren ehemalige Schulfreunde.10,17 Sie verwarfen das „Dichterische“ (şairanelik), die Vorstellung, es gebe einen eigenen, geschmückten Wortschatz der Dichtung, und schrieben in der Alltagssprache.10,17 Im Gedicht „Kitâbe-i Seng-i Mezar“ (Grabinschrift) geht es um das Hühnerauge eines gewöhnlichen Mannes.10,17 In der zweiten Auflage von 1945 standen nur Gedichte von Orhan Veli.17,18,33 Orhan Veli starb am 14. November 1950. Das Ende der Bewegung wird mit diesem Datum und mit der Einstellung der Zeitschrift Yaprak verbunden.9,17,18,24 Der Name „Erste Neue“ ergab erst einen Sinn, als die İkinci Yeni aufgekommen war.13,40

Öz şiir (saf şiir)Öz şiir (pure poetry)Öz şiir (reine Dichtung)

Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Asaf Halet Çelebi, Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas, Fazıl Hüsnü Dağlarca ve Behçet Necatigil bu çizgide anılır.11,12 Konuları düş, zaman, aşk, ölüm ve yalnızlıktır, siyaset bu şiirin dışında kalır.11,21

Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Asaf Halet Çelebi, Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas, Fazıl Hüsnü Dağlarca and Behçet Necatigil are named on this line.11,12 Its subjects are dream, time, love, death and loneliness, and politics stays outside.11,21

Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Asaf Halet Çelebi, Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas, Fazıl Hüsnü Dağlarca und Behçet Necatigil werden dieser Richtung zugerechnet.11,12 Ihre Themen sind Traum, Zeit, Liebe, Tod und Einsamkeit, die Politik bleibt außen vor.11,21

HisarcılarHisarcılar (the Hisar group)Hisarcılar (die Gruppe um Hisar)

Hisar dergisi 16 Mart 1950’de Ankara’da çıktı.13,31 Dergiyi fiilen Mehmet Çınarlı yönetti. Mûnis Faik Ozansoy, Gültekin Sâmanoğlu, İlhan Geçer, Mustafa Necati Karaer ve Yahya Benekay çevresindeydi.13,31 Gelenekten kopmadan yenilik istediler. Yaşayan Türkçeyi savundular, uydurma kelimelere ve siyasete bağlanmış sanata karşı çıktılar.13,31

The magazine Hisar first appeared in Ankara on 16 March 1950.13,31 Mehmet Çınarlı ran it in practice. Mûnis Faik Ozansoy, Gültekin Sâmanoğlu, İlhan Geçer, Mustafa Necati Karaer and Yahya Benekay were in its circle.13,31 They wanted the new without breaking with tradition. They defended living Turkish and opposed coined words and art tied to politics.13,31

Die Zeitschrift Hisar erschien zum ersten Mal am 16. März 1950 in Ankara.13,31 Faktisch leitete sie Mehmet Çınarlı. Zu ihrem Kreis gehörten Mûnis Faik Ozansoy, Gültekin Sâmanoğlu, İlhan Geçer, Mustafa Necati Karaer und Yahya Benekay.13,31 Sie wollten Neues, ohne mit der Tradition zu brechen. Sie verteidigten das Türkisch, wie es gesprochen wird, und wandten sich gegen künstlich gebildete Wörter und gegen eine an die Politik gebundene Kunst.13,31

MavicilerMaviciler (the Mavi group)Maviciler (die Gruppe um Mavi)

Mavi dergisini 1 Kasım 1952’de Ankara’da Teoman Civelek, Ülkü Arman ve okul arkadaşları kurdu. Dergi Son Mavi adıyla sürdü ve 1956’da kapandı.13,38 Attila İlhan katıldıktan sonra dergi Garip şairlerine karşı “sosyal realizm”i savundu.13,25 Attila İlhan 1954–1955’te Mavi çevresindeydi. Mavi 1952–1954, Son Mavi 1955–1956 arasında çıktı.13,25

Teoman Civelek, Ülkü Arman and their school friends founded the magazine Mavi in Ankara on 1 November 1952. It went on as Son Mavi and closed in 1956.13,38 After Attila İlhan joined, the magazine argued for “social realism” against the Garip poets.13,25 Attila İlhan was in the Mavi circle in 1954–1955. Mavi ran from 1952 to 1954 and Son Mavi from 1955 to 1956.13,25

Teoman Civelek, Ülkü Arman und ihre Schulfreunde gründeten am 1. November 1952 in Ankara die Zeitschrift Mavi. Sie erschien weiter als Son Mavi und wurde 1956 eingestellt.13,38 Nachdem Attila İlhan dazugekommen war, trat die Zeitschrift gegen die Dichter von Garip für einen „sozialen Realismus“ ein.13,25 Attila İlhan gehörte 1954–1955 zum Kreis um Mavi. Mavi erschien 1952–1954, Son Mavi 1955–1956.13,25

İkinci Yeniİkinci Yeni (the Second New)İkinci Yeni (die Zweite Neue)

Bildirisi de kesin bir başlangıç tarihi de yoktur. Şiirler 1954 dolaylarından başlayarak görünür.13,14,39 Adı 1956’da Muzaffer Erdost koydu. Yazının çıktığı yer olarak Son Havadis de Pazar Postası da gösterilir.14,39 Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, İlhan Berk, Ece Ayhan, Sezai Karakoç ve Ülkü Tamer bu adla anılır.13,40 Garip’in anlamı açık, konuşur gibi şiirine karşı kapalı, imgeyle yüklü, çağrışımla ilerleyen bir şiir yazdılar.14,40 Dil bilgisini ve yazım kurallarını bile bile bozdular.39,40 Eleştirmenler buna “anlamsız şiir” dedi.14,40

It has no manifesto and no fixed starting date. The poems begin to appear around 1954.13,14,39 Muzaffer Erdost gave it its name in 1956. Both Son Havadis and Pazar Postası are given as the place where his article ran.14,39 Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, İlhan Berk, Ece Ayhan, Sezai Karakoç and Ülkü Tamer go under this name.13,40 Against Garip’s clear, talkative poem they wrote one that was closed, loaded with images and moved by association.14,40 They broke the rules of grammar and spelling on purpose.39,40 Critics called it “meaningless poetry”.14,40

Sie hat weder ein Manifest noch ein festes Anfangsdatum. Die Gedichte erschienen ab etwa 1954.13,14,39 Den Namen gab ihr 1956 Muzaffer Erdost. Als Ort, an dem sein Aufsatz erschien, wird teils Son Havadis, teils Pazar Postası genannt.14,39 Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, İlhan Berk, Ece Ayhan, Sezai Karakoç und Ülkü Tamer werden unter diesem Namen zusammengefasst.13,40 Dem klaren Gedicht von Garip, das wie gesprochen klingt, setzten sie eine hermetische, bildgesättigte Dichtung entgegen, die in Assoziationen fortschreitet.14,40 Grammatik und Rechtschreibung verletzten sie mit Absicht.39,40 Kritiker nannten das „sinnlose Dichtung“.14,40

Toplumcu gerçekçiler ve köyThe social realists and the villageDie sozialen Realisten und das Dorf

Mahmut Makal’ın Bizim Köy’ü 1950’de çıktı. Köy Enstitüsü mezunu bir öğretmenin köy notlarıdır; roman değildir ama köy romanının öncüsü sayılır.15,28 Ardından Talip Apaydın’ın Sarı Traktör’ü (1958) ve Fakir Baykurt’un Yılanların Öcü (1959) geldi.15,16 Yaşar Kemal’in ilk romanı İnce Memed 1955’te yayımlandı ve Varlık roman ödülünü aldı (ödülün yılı için 1956 da verilir).26,27

Mahmut Makal’s Bizim Köy (Our Village) came out in 1950. It is the village notes of a teacher trained at a Köy Enstitüsü (Village Institute); it is not a novel, but it is counted as the forerunner of the village novel.15,28 Talip Apaydın’s Sarı Traktör (The Yellow Tractor, 1958) and Fakir Baykurt’s Yılanların Öcü (The Revenge of the Snakes, 1959) followed.15,16 Yaşar Kemal’s first novel, İnce Memed, was published in 1955 and won the Varlık novel prize (1956 is also given for the prize).26,27

Bizim Köy (Unser Dorf) von Mahmut Makal erschien 1950. Es sind die Dorfnotizen eines Lehrers, der an einem Dorfinstitut (Köy Enstitüsü) ausgebildet worden war. Ein Roman ist es nicht, es gilt aber als Vorläufer des Dorfromans.15,28 Es folgten Sarı Traktör (Der gelbe Traktor, 1958) von Talip Apaydın und Yılanların Öcü (Die Rache der Schlangen, 1959) von Fakir Baykurt.15,16 Yaşar Kemals erster Roman, İnce Memed, erschien 1955 und erhielt den Romanpreis der Zeitschrift Varlık (als Jahr des Preises wird auch 1956 angegeben).26,27

Yazarlar ve eserlerWriters and worksAutoren und Werke

Dergiler ve yerlerMagazines and placesZeitschriften und Orte

  • Varlık. 1946’da Ankara’dan İstanbul’a taşındı.29,30Varlık. Moved from Ankara to İstanbul in 1946.29,30Varlık. Zog 1946 von Ankara nach İstanbul.29,30
  • Yaprak. Orhan Veli’nin dergisi; 1 Ocak 1949’dan Haziran 1950’ye 28 sayı çıktı.9,17,24Yaprak. Orhan Veli’s magazine; 28 issues, from 1 January 1949 to June 1950.9,17,24Yaprak. Die Zeitschrift von Orhan Veli; vom 1. Januar 1949 bis Juni 1950 erschienen 28 Hefte.9,17,24
  • Hisar. 1950’de Ankara’da başladı, Ocak 1957’de ara verdi.13,31Hisar. Began in Ankara in 1950 and paused in January 1957.13,31Hisar. Begann 1950 in Ankara und unterbrach im Januar 1957 das Erscheinen.13,31
  • Yeditepe. Hüsamettin Bozok’un dergisi; ilk sayısı 1 Nisan 1950’de İstanbul’da çıktı.13,32Yeditepe. Hüsamettin Bozok’s magazine; its first issue came out in İstanbul on 1 April 1950.13,32Yeditepe. Die Zeitschrift von Hüsamettin Bozok. Das erste Heft erschien am 1. April 1950 in İstanbul.13,32
  • Pazar Postası. 1956’dan başlayarak dağınık şairleri bir harekete çevirdi.13,14Pazar Postası. From 1956 it turned scattered poets into a movement.13,14Pazar Postası. Ab 1956 machte das Blatt aus verstreuten Dichtern eine Bewegung.13,14
  • Resimli Ay Matbaası, İstanbul. Garip burada basıldı.10,33Resimli Ay Matbaası, İstanbul. The press where Garip was printed.10,33Druckerei Resimli Ay, İstanbul. Hier wurde Garip gedruckt.10,33
  • Okul. 1958–59’da İstanbul Erkek Lisesi’nde Almanca öğretim yeniden başladı.34,35The school. In 1958–59 teaching in German began again at İstanbul Erkek Lisesi.34,35Schule. 1958/59 begann am İstanbul Erkek Lisesi wieder der Unterricht auf Deutsch.34,35

Okulun insanlarıThe school’s peopleMenschen der Schule

  • Sait Faik 1920’lerin ortasında İğneciler Sınıfı’yla birlikte okuldan gönderilmiş, Bursa Lisesi’ni 1928’de bitirmişti.1,2Sait Faik had been sent away from the school with the Needle Class in the mid-1920s, and finished at Bursa Lisesi in 1928.1,2Sait Faik war Mitte der 1920er-Jahre mit der Nadelklasse von der Schule verwiesen worden und hatte 1928 das Bursa Lisesi abgeschlossen.1,2
  • Edip Cansever’in ilk şiiri 1944’te, daha lise öğrencisiyken İstanbul dergisinde çıktı.3,4Edip Cansever’s first poem appeared in İstanbul magazine in 1944, while he was still a pupil.3,4Das erste Gedicht von Edip Cansever erschien 1944 in der Zeitschrift İstanbul, als er noch Gymnasiast war.3,4
  • Nurettin Topçu 1928’de okuldan mezun oldu; 1944’te felsefe öğretmeni olarak döndü.5,6Nurettin Topçu graduated from the school in 1928; he came back in 1944 as a philosophy teacher.5,6Nurettin Topçu machte 1928 an der Schule seinen Abschluss. 1944 kam er als Philosophielehrer zurück.5,6
  • Hakkı Süha Gezgin 1957’de emekli olana kadar edebiyat okuttu; öğrencileri arasında Tarık Buğra ve Edip Cansever vardı.7,8 Hikâyesi: Edebiyat öğretmeni Gezgin.Hakkı Süha Gezgin taught literature until he retired in 1957; Tarık Buğra and Edip Cansever were among his pupils.7,8 His story: Gezgin, the literature teacher.Hakkı Süha Gezgin unterrichtete Literatur, bis er 1957 in den Ruhestand ging. Zu seinen Schülern gehörten Tarık Buğra und Edip Cansever.7,8 Seine Geschichte: Der Literaturlehrer Gezgin.

Cumhuriyet II, 1940–1960Republic II, 1940–1960Republik II, 1940–1960

Garip kitabı Mayıs 1941’de İstanbul’da, Resimli Ay Matbaası’nda basıldı.10,17,33 Yeni tarzdaki ilk şiirler 1937’de Varlık’ta çıkmıştı.9,17,18 Ön sözde Orhan Veli ölçüyü, uyağı, mecazı ve istiareyi (eğretilemeyi) şiirden çıkardı.9,17,18,19 Garip şiirinde küçük insan, gündelik söz, alay ve gülmece öne çıkar.9,10 Varlık 1946’da Ankara’dan İstanbul’a taşındı.29,30 Orhan Veli 1 Ocak 1949’da Yaprak’ı çıkarmaya başladı. Dergi Haziran 1950’de 28. sayısıyla kapandı, Orhan Veli aynı yılın 14 Kasım’ında öldü.9,17,18,24

Nâzım Hikmet bu yılların çoğunu cezaevinde geçirdi. Memleketimden İnsan Manzaraları’na 1941’de cezaevinde başladı, 1950’de serbest bırakıldı.36,37

1950–1960 arası üç rakip topluluğun dönemi olarak ele alınır.13,14 Hisar 16 Mart 1950’de Ankara’da, on altı gün sonra, 1 Nisan’da İstanbul’da Yeditepe çıktı.13,31,32 Mavi 1 Kasım 1952’de kuruldu.13,38 Hisarcılar Mavi’ye de karşıydı.13,25,31

İkinci Yeni şiirleri 1954 dolaylarından başlayarak Yeditepe, Pazar Postası ve İstanbul dergilerinde çıktı.14,39 Pazar Postası 1956’dan başlayarak şairleri bir araya getirdi.13,14 Oktay Rifat hareketi 1956’da çıkan Perçemli Sokak’la kendisinin başlattığını söyledi. Öteki şairlerin şiirleri 1954–1955’te yayımlanmıştı.13,39 Hareketin kaynakları gerçeküstücülük ve Dada’dır, konuları yabancılaşma ve yalnızlıktır.14,40 Attila İlhan bu şiiri Demokrat Parti baskısının ürünü olarak okudu.14,40 Cemal Süreya’nın 1955 tarihli “Üvercinka” şiiri hareketin simgesi sayılır.13,39 Hareketin asıl yılları 1955–1965’tir.13,14

Köyde doğmuş, Köy Enstitülerinde yetişmiş yazarlar toprağı, ağaları ve makineyi yazdı. Sarı Traktör’de yenilik traktördür.15,16 Yaşar Kemal’in İnce Memed’i (1955) Çukurova’da geçer.26,27

Sait Faik’in ilk öyküsü “Uçurtmalar” 9 Aralık 1929’da Milliyet’te çıkmıştı.1,41 Semaver’i 1936’da, Lüzumsuz Adam’ı 1948’de, Son Kuşlar’ı 1952’de yayımladı.1,2 1953’te Amerika’daki Mark Twain Derneği onu onur üyesi seçti. 11 Mayıs 1954’te İstanbul’da öldü.1,2 Edip Cansever’in ilk şiiri 1944’te, daha lise sıralarındayken İstanbul dergisinde çıktı.3,4 İkinci Yeni’nin şairleri arasında sayılır; Yerçekimli Karanfil 1957’de, Umutsuzlar Parkı 1958’de yayımlandı.22,23,40 Cansever’e edebiyat okutan Hakkı Süha Gezgin 1957’de okuldan emekli oldu.7,8,42 Nurettin Topçu 1944’te, on altı yıl önce mezun olduğu okula felsefe öğretmeni olarak döndü.5,6 1958–59’da okulda Almanca öğretim yeniden başladı.34,35

Garip was printed in İstanbul in May 1941, at the Resimli Ay press.10,17,33 The first poems in the new manner had appeared in Varlık in 1937.9,17,18 In the preface Orhan Veli removed metre, rhyme, figure and metaphor from the poem.9,17,18,19 Garip poetry turns to the little man, everyday talk, irony and humour.9,10 In 1946 Varlık moved from Ankara to İstanbul.29,30 Orhan Veli started Yaprak on 1 January 1949. The magazine closed with its 28th issue in June 1950, and Orhan Veli died on 14 November of the same year.9,17,18,24

Nâzım Hikmet spent most of these years in prison. He began Memleketimden İnsan Manzaraları (Human Landscapes from My Country) in prison in 1941, and was released in 1950.36,37

The years 1950–1960 are treated as the time of three rival groups.13,14 Hisar came out in Ankara on 16 March 1950, and sixteen days later, on 1 April, Yeditepe began in İstanbul.13,31,32 Mavi was founded on 1 November 1952.13,38 The Hisar poets opposed Mavi as well.13,25,31

From about 1954 the İkinci Yeni poems appeared in the magazines Yeditepe, Pazar Postası and İstanbul.14,39 From 1956 Pazar Postası brought the poets together.13,14 Oktay Rifat said he had started the movement himself with Perçemli Sokak, published in 1956. The other poets’ work had been printed in 1954–1955.13,39 The movement’s sources are Surrealism and Dada, and its subjects are alienation and loneliness.14,40 Attila İlhan read this poetry as a product of the pressure of the Democrat Party years.14,40 Cemal Süreya’s poem “Üvercinka”, dated 1955, is counted as the emblem of the movement.13,39 Its main years are 1955–1965.13,14

Writers born in villages and trained at the Village Institutes wrote about land, landlords and machines. In Sarı Traktör the new thing is the tractor.15,16 Yaşar Kemal’s İnce Memed (1955) is set in the Çukurova plain.26,27

Sait Faik’s first story, “Uçurtmalar” (Kites), had appeared in Milliyet on 9 December 1929.1,41 He published Semaver in 1936, Lüzumsuz Adam in 1948 and Son Kuşlar in 1952.1,2 In 1953 the Mark Twain Society in America made him an honorary member. He died in İstanbul on 11 May 1954.1,2 Edip Cansever’s first poem came out in İstanbul magazine in 1944, while he was still at school.3,4 He is counted among the poets of İkinci Yeni; Yerçekimli Karanfil was published in 1957 and Umutsuzlar Parkı in 1958.22,23,40 Hakkı Süha Gezgin, who taught Cansever literature, retired from the school in 1957.7,8,42 In 1944 Nurettin Topçu came back as a philosophy teacher to the school he had graduated from sixteen years before.5,6 In 1958–59 teaching in German began again at the school.34,35

Garip wurde im Mai 1941 in İstanbul in der Druckerei Resimli Ay gedruckt.10,17,33 Die ersten Gedichte im neuen Stil waren 1937 in Varlık erschienen.9,17,18 Im Vorwort strich Orhan Veli Versmaß, Reim, Bildsprache und Metapher aus der Dichtung.9,17,18,19 In der Dichtung von Garip stehen der kleine Mann, die Alltagssprache, Spott und Humor im Vordergrund.9,10 Varlık zog 1946 von Ankara nach İstanbul.29,30 Am 1. Januar 1949 brachte Orhan Veli das erste Heft von Yaprak heraus. Die Zeitschrift endete im Juni 1950 mit dem 28. Heft, Orhan Veli starb am 14. November desselben Jahres.9,17,18,24

Nâzım Hikmet verbrachte die meisten dieser Jahre im Gefängnis. 1941 begann er dort Memleketimden İnsan Manzaraları (Menschenlandschaften), 1950 wurde er freigelassen.36,37

Die Jahre 1950–1960 gelten als Zeit dreier rivalisierender Gruppen.13,14 Hisar erschien am 16. März 1950 in Ankara, sechzehn Tage später, am 1. April, folgte Yeditepe in İstanbul.13,31,32 Mavi wurde am 1. November 1952 gegründet.13,38 Die Hisarcılar wandten sich auch gegen Mavi.13,25,31

Ab etwa 1954 erschienen die Gedichte der İkinci Yeni in den Zeitschriften Yeditepe, Pazar Postası und İstanbul.14,39 Ab 1956 brachte Pazar Postası die Dichter zusammen.13,14 Oktay Rifat sagte, er selbst habe die Bewegung mit dem 1956 erschienenen Band Perçemli Sokak begonnen. Die Gedichte der anderen waren 1954–1955 veröffentlicht worden.13,39 Die Bewegung geht auf Surrealismus und Dada zurück, ihre Themen sind Entfremdung und Einsamkeit.14,40 Attila İlhan las diese Dichtung als Folge des Drucks unter der Demokratischen Partei.14,40 Das Gedicht „Üvercinka“ von Cemal Süreya aus dem Jahr 1955 gilt als Sinnbild der Bewegung.13,39 Ihre eigentliche Zeit sind die Jahre 1955–1965.13,14

Autoren, die im Dorf geboren und an den Dorfinstituten ausgebildet waren, schrieben über den Boden, die Großgrundbesitzer und die Maschinen. In Sarı Traktör ist das Neue der Traktor.15,16 İnce Memed (1955) von Yaşar Kemal spielt in der Çukurova.26,27

Sait Faiks erste Erzählung, „Uçurtmalar“ (Drachen), war am 9. Dezember 1929 in der Zeitung Milliyet erschienen.1,41 Semaver veröffentlichte er 1936, Lüzumsuz Adam 1948 und Son Kuşlar 1952.1,2 1953 machte ihn die Mark-Twain-Gesellschaft in Amerika zum Ehrenmitglied. Am 11. Mai 1954 starb er in İstanbul.1,2 Das erste Gedicht von Edip Cansever erschien 1944 in der Zeitschrift İstanbul, als er noch zur Schule ging.3,4 Er wird zur İkinci Yeni gezählt; Yerçekimli Karanfil erschien 1957, Umutsuzlar Parkı 1958.22,23,40 Hakkı Süha Gezgin, der Cansever in Literatur unterrichtet hatte, ging 1957 in den Ruhestand.7,8,42 Nurettin Topçu kehrte 1944 als Philosophielehrer an die Schule zurück, an der er sechzehn Jahre zuvor seinen Abschluss gemacht hatte.5,6 1958/59 begann an der Schule wieder der Unterricht auf Deutsch.34,35

✎ Bu sayfayla ilgili 15 bilgi henüz doğrulanmadı15 facts about this page not yet confirmed15 Angaben zu dieser Seite noch nicht bestätigt →

KaynaklarSourcesQuellen
  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Sait Faik Abasıyanık”
  2. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Abasıyanık, Sait Faik”
  3. “Edip Cansever: Halıcı şair”, Habertürk
  4. “Karanfil hâlâ elden ele”, bianet
  5. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Topçu, Nurettin”
  6. Göktaş, Harran Education Journal 4(1), 2019
  7. Biyografya, “Hakkı Süha Gezgin”
  8. Ezgi Aldemir, Hars Akademi 6, 2020
  9. Küre, Garip Hareketi
  10. Daily Sabah, 2014
  11. MEB OGM Materyal, TDE 12 worksheet
  12. turkedebiyati.org, 12. sınıf ünite listesi
  13. Güven, Dumlupınar Üniv. SBD 2026
  14. AÜ, İkinci Yeni Poetikası
  15. DergiPark, köy romanı article
  16. METU thesis (Nartok 2014)
  17. TDV, Kanık Orhan Veli
  18. Yasemin Mumcu Ay, “Türk Şiirinde Garip Hareketi”, Turkish Studies 4/1-II, 2009 (Çukurova Üniversitesi Türkoloji)
  19. Ankara Üniversitesi Açık Ders, “‘Alışılmış Şeylerden Şüpheye Davet’ Garip (I. Yeni) Poetikası”
  20. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ahmed Hâşim”
  21. DergiPark, study of Hâşim's preface (Turkish Studies 2025)
  22. TEİS, “Cansever, Edip”
  23. Küre Ansiklopedi, Edip Cansever
  24. Abide Doğan, “Orhan Veli Kanık”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS)
  25. TDV, “İlhan, Attila”
  26. TDV, “Yaşar Kemal”
  27. Britannica, Yaşar Kemal
  28. Wikipedia, Mahmut Makal
  29. TDV, “Varlık”
  30. Wikipedia, Varlık
  31. TDV, “Hisar”
  32. Wikipedia, Yeditepe (magazine)
  33. Küre, Garip (Kitap)
  34. İstanbul Erkek Lisesi, “Okulumuzun Tarihçesi” (MEB)
  35. Almanya Dışişleri Bakanlığı (Türkiye temsilcilikleri), Türkiye’deki Alman okulları
  36. TDV, “Nâzım Hikmet”
  37. KTB, Nâzım Hikmet
  38. turkedebiyati.org, Maviciler
  39. Kara, Tarih Okulu Dergisi 2013
  40. Küre, İkinci Yeni
  41. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS), “Sait Faik Abasıyanık”
  42. Emine Bilgehan Türk, “Neyzen Tevfik ve Hakkı Süha Gezgin”, 2019