Bir yazar, bir eser, bir dönem ya da okuldan bir hikâye.An author, a work, an era or a story from the school.Ein Autor, ein Werk, eine Epoche oder eine Geschichte aus der Schule.

1960–19801960–19801960–1980

Cumhuriyet IIIRepublic IIIRepublik III

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ını yayınevlerinin çoğu geri çevirdi; romanı 1971’de Sinan Yayınları bastı.Most publishers turned down Oğuz Atay’s Tutunamayanlar; Sinan Yayınları printed the novel in 1971.Die meisten Verlage lehnten Tutunamayanlar von Oğuz Atay ab, 1971 druckte der Verlag Sinan Yayınları den Roman.

Bu yıllarda toplumcu şiir ve köy romanı sürdü. Tarık Buğra’nın Küçük Ağa’sı 1963’te çıktı.Socially minded poetry and the village novel continued through these years. Tarık Buğra’s Küçük Ağa came out in 1963.Die gesellschaftskritische Dichtung und der Dorfroman setzten sich in diesen Jahren fort. Küçük Ağa von Tarık Buğra erschien 1963.

Arka plan: çizimBackground: illustrationHintergrund: Illustration

1960’lar ve 70’lerThe sixties and seventiesDie Sechziger und Siebziger

1960’tan sonra toplumcu şiir, Nâzım Hikmet’in çizgisini sürdüren ayrı bir evre sayılır.11,12

After 1960, socially minded poetry is treated as a stage of its own that carries on Nâzım Hikmet’s line.11,12

Die gesellschaftskritische Dichtung nach 1960 gilt als eigene Phase, die an Nâzım Hikmet anknüpft.11,12

İkinci Yeni 1960’ların ortasına kadar sürdü.13,14

İkinci Yeni lasted until the middle of the 1960s.13,14

Die İkinci Yeni bestand bis Mitte der 1960er-Jahre.13,14

Köy romanının konuları toprak, ağalar ve makinedir; yazarları köyde doğmuş, Köy Enstitülerinde yetişmiştir.15,16

The village novel is about land, landlords and machines; its authors were born in villages and trained at the Köy Enstitüleri (Village Institutes).15,16

Der Dorfroman handelt von Boden, Großgrundbesitzern und Maschinen; seine Autoren waren im Dorf geboren und an den Dorfinstituten (Köy Enstitüleri) ausgebildet.15,16

Tutunamayanlar çıktığında pek ilgi görmedi.17,18

Tutunamayanlar drew little notice when it came out.17,18

Tutunamayanlar fand bei seinem Erscheinen wenig Beachtung.17,18

Basılmayan romanThe novel no one would printDer ungedruckte Roman

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ını yayınevlerinin çoğu basmak istemedi.17,19 Kitabı 1971’de Hayati Asılyazıcı’nın yönettiği Sinan Yayınları bastı; iki cilt 1971–1972’de tamamlandı.17,18,19

Most publishers did not want to print Oğuz Atay’s Tutunamayanlar (The Disconnected).17,19 Sinan Yayınları, run by Hayati Asılyazıcı, printed it in 1971; the two volumes were complete in 1971–1972.17,18,19

Die meisten Verlage wollten Tutunamayanlar (Die Haltlosen) von Oğuz Atay nicht drucken.17,19 1971 druckte der von Hayati Asılyazıcı geleitete Verlag Sinan Yayınları den Roman. Die beiden Bände erschienen 1971–1972.17,18,19

1960 sonrası toplumcu şiir ve köy romanıSocially minded poetry after 1960 and the village novelGesellschaftskritische Dichtung nach 1960 und der Dorfroman11,12

AkımlarMovementsStrömungen

1960 sonrası toplumcu şiirSocially minded poetry after 1960Gesellschaftskritische Dichtung nach 1960

Okul kitaplarında ayrı bir başlık altında anlatılır ve Nâzım Hikmet’in düşünce çizgisinin devamı sayılır.11,12 Attila İlhan 1960’lardan sonra İkinci Yeni’ye bir kez daha, bu kez toplumcu gerçekçilik adına karşı çıktı.13,30

School textbooks give it a heading of its own and count it as the continuation of Nâzım Hikmet’s line of thought.11,12 After the 1960s Attila İlhan opposed İkinci Yeni once more, this time in the name of social realism.13,30

In den Schulbüchern wird sie unter einer eigenen Überschrift behandelt und gilt als Fortsetzung des Denkens von Nâzım Hikmet.11,12 Nach den 1960er-Jahren wandte sich Attila İlhan erneut gegen die İkinci Yeni, diesmal im Namen des sozialen Realismus.13,30

İkinci Yeni’nin son yıllarıThe last years of İkinci YeniDie letzten Jahre der İkinci Yeni

Hareketin asıl yılları 1955–1965’tir.13,14 Şairleri yazmayı sürdürdü: Edip Cansever’in Sonrası Kalır’ı 1974’te çıktı.23,24

The movement’s main years are 1955–1965.13,14 Its poets went on writing: Edip Cansever’s Sonrası Kalır came out in 1974.23,24

Die eigentliche Zeit der Bewegung sind die Jahre 1955–1965.13,14 Ihre Dichter schrieben weiter: Sonrası Kalır von Edip Cansever erschien 1974.23,24

Köy romanıKöy romanı (the village novel)Der Dorfroman

1950’de Bizim Köy’le başlayan köy edebiyatı bu yıllarda da sürdü.15,38 Yaşar Kemal’in Çukurova romanları bu akımla birlikte anılır.26,32

The village writing that began with Bizim Köy in 1950 continued through these years.15,38 Yaşar Kemal’s Çukurova novels are named together with this current.26,32

Die Dorfliteratur, die 1950 mit Bizim Köy begonnen hatte, setzte sich in diesen Jahren fort.15,38 Die Romane von Yaşar Kemal, die in der Çukurova spielen, werden zusammen mit dieser Strömung genannt.26,32

HisarcılarHisarcılarHisarcılar (die Gruppe um Hisar)

1957’de ara veren Hisar 1964’te yeniden çıkmaya başladı ve Aralık 1980’deki 277. sayısına kadar sürdü.14,27

Hisar, which had paused in 1957, started again in 1964 and ran until issue 277, in December 1980.14,27

Hisar hatte 1957 eine Pause eingelegt, erschien ab 1964 wieder und lief bis zum 277. Heft im Dezember 1980.14,27

Yazarlar ve eserlerWriters and worksAutoren und Werke

Dergiler ve yerlerMagazines and placesZeitschriften und Orte

  • Hisar. Ankara; 1964’te yeniden başladı, son sayısı Aralık 1980’de çıktı.14,27Hisar. Ankara; it started again in 1964, and its last issue came out in December 1980.14,27Hisar. Ankara. Erschien ab 1964 wieder, das letzte Heft kam im Dezember 1980 heraus.14,27
  • Sinan Yayınları. Tutunamayanlar’ı basan yayınevi.17,19Sinan Yayınları. The house that printed Tutunamayanlar.17,19Sinan Yayınları. Der Verlag, der Tutunamayanlar druckte.17,19
  • Moskova. Nâzım Hikmet 3 Haziran 1963’te burada öldü.21,22Moscow. Nâzım Hikmet died here on 3 June 1963.21,22Moskau. Nâzım Hikmet starb hier am 3. Juni 1963.21,22

Okulun insanlarıThe school’s peopleMenschen der Schule

  • Tarık Buğra 1933–1935 arasında iki yıl okulda okudu; yatılı bölüm kapanınca Konya Lisesi’ne geçti.1,2Tarık Buğra studied at the school for two years, 1933–1935; when the boarding section closed he moved to Konya Lisesi.1,2Tarık Buğra besuchte die Schule zwei Jahre lang, 1933–1935; als die Internatsabteilung geschlossen wurde, wechselte er an das Konya Lisesi.1,2
  • Kemal Özer 1954’te okuldan mezun oldu.3,4Kemal Özer graduated from the school in 1954.3,4Kemal Özer machte 1954 an der Schule seinen Abschluss.3,4
  • Adnan Özyalçıner okulun mezunudur.5,6Adnan Özyalçıner is a graduate of the school.5,6Adnan Özyalçıner ist Absolvent der Schule.5,6
  • Ergin Günçe okulu birincilikle bitirdi (yıl için farklı tarihler verilir).7,8Ergin Günçe finished first in his class (different years are given).7,8Ergin Günçe schloss die Schule als Jahrgangsbester ab (das Jahr wird unterschiedlich angegeben).7,8
  • Tezer Özlü okulun öğrencisi olmadı; 1965’te bitirme sınavlarına dışarıdan girip diplomasını buradan aldı.9,10Tezer Özlü was never a pupil; in 1965 she sat the final exams as an outside candidate and took her diploma here.9,10Tezer Özlü war nie Schülerin der Schule. 1965 legte sie die Abschlussprüfungen als Externe ab und erhielt hier ihr Abschlusszeugnis.9,10

Cumhuriyet III, 1960–1980Republic III, 1960–1980Republik III, 1960–1980

Okul kitaplarında şiir için “1960 sonrası toplumcu şiir” ayrı bir başlıktır, sonraki başlık 1980’de başlar.11,12 Roman için 12. sınıf ders programında 1950–1980 arası ayrı bir bölümdür.28,29

Nâzım Hikmet 3 Haziran 1963’te Moskova’da öldü.21,22 1941’de cezaevinde başladığı Memleketimden İnsan Manzaraları ancak 1966–1967’de yayımlandı.21,22

Attila İlhan 1950’lerde Mavi’de Garip’e karşı çıkmıştı; 1960’lardan sonra aynı gerekçeyle, toplumcu gerçekçilik adına İkinci Yeni’ye karşı çıktı.13,14,30 İkinci Yeni’nin kapalı, imgeyle yüklü şiirlerine eleştirmenler “anlamsız şiir” demişti.13,31

Hisar’ı fiilen Mehmet Çınarlı yönetiyor, Mûnis Faik Ozansoy, Gültekin Sâmanoğlu ve İlhan Geçer orada yazıyordu.14,27 Dergi gelenekten kopmayan bir yeniliği ve siyasete bağlanmamış bir sanatı savundu.14,27

Talip Apaydın’ın Sarı Traktör’ü 1958’de, Fakir Baykurt’un Yılanların Öcü 1959’da çıkmıştı.15,16 Yaşar Kemal ilk romanı İnce Memed’le Varlık roman ödülünü almıştı (1955; 1956 da verilir), romanları Çukurova’nın köylerini ve tarım işçilerini anlatır.26,32

Tutunamayanlar çıktığında pek ilgi görmedi, okurunu 1984’teki yeni baskıdan sonra buldu.17,18 Türkçenin ilk postmodern romanı diye anılır.17,18

Tarık Buğra 2 Eylül 1918’de Akşehir’de doğdu.1,20 1933’te İstanbul Erkek Lisesi’ne geldi, iki yıl okudu, yatılı bölüm kapanınca Konya Lisesi’ne geçti.1,2 İstanbul Üniversitesi’nde önce tıp, sonra hukuk, sonra edebiyat okudu, hiçbirini bitirmedi.1,20 1948’de “Oğlumuz” adlı öyküsü Cumhuriyet gazetesinin Yunus Nadi yarışmasında ödül aldı.1,20 İlk romanı Siyah Kehribar 1955’te, Küçük Ağa 1963’te, Firavun İmanı 1978’de çıktı.1,20 Okuldaki edebiyat öğretmeni Hakkı Süha Gezgin’di.33,34 Gezgin 7 Kasım 1963’te, Küçük Ağa’nın çıktığı yıl İstanbul’da öldü.34,35

Nurettin Topçu 1944’te başladığı felsefe öğretmenliğini on sekiz yıl sürdürdü.36,37 Kemal Özer 1954’te mezun oldu.3,4 Adnan Özyalçıner de okulun mezunudur.5,6 Ergin Günçe okulu birincilikle bitirdi.7,8 Tezer Özlü 1965’te bitirme sınavlarına dışarıdan girdi ve diplomasını buradan aldı.9,10 Öykü kitabı Eski Bahçe 1978’de yayımlandı.9,25

In school textbooks “socially minded poetry after 1960” is a separate heading for poetry, and the next heading begins in 1980.11,12 For the novel the 12th-grade programme has a section covering 1950–1980.28,29

Nâzım Hikmet died in Moscow on 3 June 1963.21,22 Memleketimden İnsan Manzaraları, which he had begun in prison in 1941, was not published until 1966–1967.21,22

In the 1950s Attila İlhan had opposed Garip from the pages of Mavi; after the 1960s he opposed İkinci Yeni on the same ground, in the name of social realism.13,14,30 Critics had called İkinci Yeni’s closed, image-laden poems “meaningless poetry”.13,31

Mehmet Çınarlı ran Hisar in practice, and Mûnis Faik Ozansoy, Gültekin Sâmanoğlu and İlhan Geçer wrote for it.14,27 The magazine stood for the new without a break from tradition, and for an art not tied to politics.14,27

Talip Apaydın’s Sarı Traktör had come out in 1958 and Fakir Baykurt’s Yılanların Öcü in 1959.15,16 Yaşar Kemal’s first novel, İnce Memed, had won the Varlık novel prize (in 1955; 1956 is also given), and his novels are about the villages and farm labourers of the Çukurova plain.26,32

Tutunamayanlar drew little notice when it came out, and found its readers after the new edition of 1984.17,18 It is called the first postmodern novel in Turkish.17,18

Tarık Buğra was born in Akşehir on 2 September 1918.1,20 He came to İstanbul Erkek Lisesi in 1933 and stayed two years, and when the boarding section closed he moved to Konya Lisesi.1,2 At İstanbul University he studied medicine, then law, then literature, and finished none of them.1,20 In 1948 his story “Oğlumuz” (Our Son) won a prize in the Yunus Nadi contest of the newspaper Cumhuriyet.1,20 His first novel, Siyah Kehribar, came out in 1955, Küçük Ağa in 1963 and Firavun İmanı in 1978.1,20 His literature teacher at the school was Hakkı Süha Gezgin.33,34 Gezgin died in İstanbul on 7 November 1963, the year Küçük Ağa came out.34,35

Nurettin Topçu taught philosophy at the school for eighteen years from 1944.36,37 Kemal Özer graduated in 1954.3,4 Adnan Özyalçıner is also a graduate.5,6 Ergin Günçe finished first in his class.7,8 In 1965 Tezer Özlü sat the final exams as an outside candidate and took her diploma here.9,10 Her story collection Eski Bahçe was published in 1978.9,25

In den Schulbüchern hat die Dichtung nach 1960 eine eigene Überschrift, „Gesellschaftskritische Dichtung nach 1960“, die nächste setzt 1980 ein.11,12 Für den Roman ist im Lehrplan der 12. Klasse der Zeitraum 1950–1980 ein eigener Abschnitt.28,29

Nâzım Hikmet starb am 3. Juni 1963 in Moskau.21,22 Memleketimden İnsan Manzaraları, das er 1941 im Gefängnis begonnen hatte, erschien erst 1966–1967.21,22

Attila İlhan hatte sich in den 1950er-Jahren in Mavi gegen Garip gestellt; nach den 1960er-Jahren wandte er sich aus demselben Grund, im Namen des sozialen Realismus, gegen die İkinci Yeni.13,14,30 Die hermetischen, bildgesättigten Gedichte der İkinci Yeni hatten Kritiker „sinnlose Dichtung“ genannt.13,31

Mehmet Çınarlı leitete Hisar faktisch, und Mûnis Faik Ozansoy, Gültekin Sâmanoğlu und İlhan Geçer schrieben dafür.14,27 Die Zeitschrift trat für Neuerungen ein, die nicht mit der Tradition brechen, und für eine Kunst, die nicht an die Politik gebunden ist.14,27

Sarı Traktör von Talip Apaydın war 1958 erschienen, Yılanların Öcü von Fakir Baykurt 1959.15,16 Yaşar Kemal hatte mit seinem ersten Roman, İnce Memed, den Romanpreis der Zeitschrift Varlık erhalten (1955, auch 1956 angegeben). Seine Romane erzählen von den Dörfern und den Landarbeitern der Çukurova.26,32

Tutunamayanlar fand bei seinem Erscheinen wenig Beachtung und erst nach der Neuauflage von 1984 seine Leser.17,18 Es gilt als erster postmoderner Roman in türkischer Sprache.17,18

Tarık Buğra wurde am 2. September 1918 in Akşehir geboren.1,20 1933 kam er an das İstanbul Erkek Lisesi und blieb zwei Jahre. Als die Internatsabteilung geschlossen wurde, wechselte er an das Konya Lisesi.1,2 An der Universität İstanbul studierte er erst Medizin, dann Jura, dann Literatur, und schloss keines der Fächer ab.1,20 1948 erhielt seine Erzählung „Oğlumuz“ (Unser Sohn) einen Preis im Wettbewerb „Yunus Nadi“ der Zeitung Cumhuriyet.1,20 Sein erster Roman, Siyah Kehribar, erschien 1955, Küçük Ağa 1963 und Firavun İmanı 1978.1,20 Sein Literaturlehrer an der Schule war Hakkı Süha Gezgin.33,34 Gezgin starb am 7. November 1963 in İstanbul, in dem Jahr, in dem Küçük Ağa erschien.34,35

Nurettin Topçu unterrichtete ab 1944 achtzehn Jahre lang Philosophie an der Schule.36,37 Kemal Özer machte 1954 seinen Abschluss.3,4 Auch Adnan Özyalçıner ist Absolvent der Schule.5,6 Ergin Günçe schloss die Schule als Jahrgangsbester ab.7,8 Tezer Özlü legte 1965 die Abschlussprüfungen als Externe ab und erhielt hier ihr Abschlusszeugnis.9,10 Ihr Erzählband Eski Bahçe erschien 1978.9,25

✎ Bu sayfayla ilgili 2 bilgi henüz doğrulanmadı2 facts about this page not yet confirmed2 Angaben zu dieser Seite noch nicht bestätigt →

KaynaklarSourcesQuellen
  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Buğra, Tarık”
  2. “Tarık Buğra: Conservative novelist”, Daily Sabah, 30.11.2018
  3. TEİS, “Özer, Kemal”
  4. Vikipedi, “Kemal Özer”
  5. TEİS, “Özyalçıner, Adnan”
  6. “Adnan Özyalçıner 75 yaşında”, NTV, 2009
  7. TEİS, “Günçe, Ergin”
  8. Demir, Hars Akademi 2(3), 2019
  9. TEİS, “Özlü, Tezer”
  10. “Yaşam yalnızca sokaklardadır”, bianet
  11. MEB OGM Materyal, TDE 12 worksheet
  12. turkedebiyati.org, 12. sınıf ünite listesi
  13. AÜ, İkinci Yeni Poetikası
  14. Güven, Dumlupınar Üniv. SBD 2026
  15. DergiPark, köy romanı article
  16. METU thesis (Nartok 2014)
  17. DergiPark (bibliographic note)
  18. DergiPark, Tutunamayanlar study
  19. gzt.com, Oğuz Atay
  20. TEİS, “Buğra, Tarık”
  21. TDV, “Nâzım Hikmet”
  22. KTB, Nâzım Hikmet
  23. TEİS, “Cansever, Edip”
  24. Küre Ansiklopedi, Edip Cansever
  25. Küre Ansiklopedi, Tezer Özlü
  26. TDV, “Yaşar Kemal”
  27. TDV, “Hisar”
  28. MEB Tokat Ölçme Değerlendirme Merkezi, Türk Dili ve Edebiyatı 12, konu soru dağılım tabloları
  29. Dilek Ünveren, “Hikâye Edici Metinlerin Öğretimi Hakkında Öğretmen Görüşleri, Yöntem ve Ölçme-Değerlendirme Önerisi: Roman Örneği”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 17/2, 2019
  30. TDV, “İlhan, Attila”
  31. Küre, İkinci Yeni
  32. Britannica, Yaşar Kemal
  33. Ezgi Aldemir, Hars Akademi 6, 2020
  34. Biyografya, “Hakkı Süha Gezgin”
  35. Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, Yapı Kredi Yayınları, 3. baskı 2010, cilt I (A–İ)
  36. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Topçu, Nurettin”
  37. Göktaş, Harran Education Journal 4(1), 2019
  38. Wikipedia, Mahmut Makal