Bir yazar, bir eser, bir dönem ya da okuldan bir hikâye.An author, a work, an era or a story from the school.Ein Autor, ein Werk, eine Epoche oder eine Geschichte aus der Schule.

1896–19011896–19011896–1901

Servet-i FünûnServet-i FünûnServet-i Fünûn

Servet-i Fünûn topluluğu 1896’da aynı adlı derginin çevresinde toplandı.The Servet-i Fünûn group gathered around the magazine of the same name in 1896.Die Gruppe Servet-i Fünûn sammelte sich 1896 um die gleichnamige Zeitschrift.

1901’de dergi, Hüseyin Cahit’in çevirdiği bir makale yüzünden kapatıldı. Topluluk bir daha toplanmadı.In 1901 the magazine was closed over an article translated by Hüseyin Cahit. The group never gathered again.1901 wurde die Zeitschrift wegen eines Artikels verboten, den Hüseyin Cahit übersetzt hatte. Die Gruppe fand nicht wieder zusammen.

Arka plan: çizimBackground: illustrationHintergrund: Illustration

Dönemin edebiyatıThe literature of the eraDie Literatur der Epoche

  1. Dil ağır ve süslüdür: divan şiirinin kelimeleri, Farsça tamlamalar. Tanzimat’ın sade Türkçe çabası burada tersine döner.5,6The language is heavy and ornate: the vocabulary of Divan poetry, Persian compounds. The Tanzimat push for plain Turkish is reversed here.5,6Die Sprache ist schwer und ornamental: Wörter der Diwan-Dichtung, persische Fügungen. Das Streben der Tanzimat-Zeit nach einem schlichten Türkisch wird hier ins Gegenteil verkehrt.5,6
  2. Şiirin konusu çoğunlukla aşk ve doğadır.5,6Poems are mostly about love and nature.5,6Die Gedichte handeln meist von Liebe und Natur.5,6
  3. Roman insanın iç dünyasına ve gerçekçiliğe yönelir; bunu en çok Halit Ziya yapar.5,6The novel moves towards the inner life and realism; Halit Ziya does this most of all.5,6Der Roman wendet sich dem Innenleben des Menschen und dem Realismus zu, am stärksten bei Halit Ziya.5,6
  4. II. Abdülhamid’in sansürü altında yazarlar siyasetten uzak durur, içe kapanır. Fikret yine de yönetime karşı şiirler yazar.5,6Under Abdülhamid II’s censorship the writers keep away from politics and turn inward. Fikret still writes poems against the regime.5,6Unter der Zensur Abdülhamids II. hielten sich die Autoren von der Politik fern und zogen sich in sich zurück. Fikret schrieb dennoch Gedichte gegen das Regime.5,6
  5. Topluluğun hocası Recâizâde Mahmud Ekrem’dir. Fikret’in dergiye gelmesinde onun payı vardır.6,7The group’s mentor is Recâizâde Mahmud Ekrem. He had a hand in bringing Fikret to the magazine.6,7Mentor der Gruppe war Recâizâde Mahmud Ekrem. Er hatte Anteil daran, dass Fikret zur Zeitschrift kam.6,7

Kapanan dergiThe magazine is closedDie eingestellte Zeitschrift

16 Ekim 1901’de dergide Hüseyin Cahit’in çevirdiği “Edebiyat ve Hukuk” makalesi çıktı.5,8 Bir jurnal (ihbar yazısı) üzerine hükûmet dergiyi kapattı, yöneticileri sorguya çekildi.5,8 Dergi birkaç hafta sonra yeniden çıktı, topluluk bir daha toplanmadı.5,8

On 16 October 1901 the magazine printed “Edebiyat ve Hukuk” (Literature and Law), an article translated by Hüseyin Cahit.5,8 After an informer’s report the government closed the magazine and its editors were questioned.5,8 It reopened a few weeks later, but the group never gathered again.5,8

Am 16. Oktober 1901 erschien in der Zeitschrift der Artikel „Edebiyat ve Hukuk“ (Literatur und Recht), den Hüseyin Cahit übersetzt hatte.5,8 Auf eine Denunziation (jurnal) hin verbot die Regierung die Zeitschrift, ihre Leiter wurden verhört.5,8 Wenige Wochen später erschien die Zeitschrift wieder, doch die Gruppe fand nicht mehr zusammen.5,8

Tevfik Fikret derginin edebiyat ve sanat bölümünün başına geçer, 7 Şubat 1896Tevfik Fikret becomes literary and art editor of the magazine, 7 February 1896Tevfik Fikret übernimmt den Literatur- und Kunstteil der Zeitschrift, 7. Februar 18965,18

Derginin 27 Temmuz 1899 sayısında basılan fotoğraf: Maltepe iskelesi ve kıyıdaki evler.
Servet-i Fünûn’da Maltepe, 27 Temmuz 1899Maltepe in Servet-i Fünûn, 27 July 1899Maltepe in der Zeitschrift Servet-i Fünûn, 27. Juli 1899Servet-i Fünûn, 27 Temmuz 1899 · Kamu malı · Wikimedia CommonsServet-i Fünûn, 27 July 1899 · Public domain · via Wikimedia CommonsServet-i Fünûn, 27. Juli 1899 · Gemeinfrei · Wikimedia Commons

Yazarlar ve eserlerWriters and worksAutoren und Werke

Rübâb-ı ŞikesteTevfik Fikret · 1900SisTevfik Fikret · 1902Halûk’un DefteriTevfik Fikret · 1911

Okulun insanlarıThe school’s peopleMenschen der Schule

  • Fikret’in derginin başına geçtiği yıl, 1896’da, Ahmet Haşim Numûne-i Terakki’de öğrenciydi; orada bir yıl okudu.1,2 1910’da Fecr-i Âtî bildirisini imzalayanlardan biri oldu.3,4In 1896, the year Fikret took over the magazine, Ahmet Haşim was a pupil at Numûne-i Terakki; he studied there for one year.1,2 In 1910 he was one of the signatories of the Fecr-i Âtî declaration.3,41896, als Fikret die Leitung der Zeitschrift übernahm, war Ahmet Haşim Schüler der Numûne-i Terakki; er besuchte sie ein Jahr lang.1,2 1910 gehörte er zu den Unterzeichnern des Manifests von Fecr-i Âtî.3,4

Dergiler ve yerlerMagazines and placesZeitschriften und Orte

  • Servet-i Fünûn. Adı “fenlerin serveti” demektir. Ahmed İhsan’ın 1891’den beri çıkardığı haftalık dergi.15,16Servet-i Fünûn. The name means “wealth of the sciences”. A weekly magazine published by Ahmed İhsan since 1891.15,16Servet-i Fünûn. Der Name bedeutet „Reichtum der Wissenschaften“. Ahmed İhsan gab die Wochenzeitschrift seit 1891 heraus.15,16
  • Galatasaray ve Robert Kolej. Fikret Galatasaray’ı 1888’de birincilikle bitirdi; Robert Kolej’de ölümüne kadar Türkçe okuttu.9,10Galatasaray and Robert College. Fikret finished Galatasaray first in his class in 1888; he taught Turkish at Robert College until his death.9,10Galatasaray und Robert College. Fikret schloss das Galatasaray 1888 als Jahrgangsbester ab; am Robert College unterrichtete er bis zu seinem Tod Türkisch.9,10
  • Âşiyan. Fikret’in Rumelihisarı’ndaki evi; adı “yuva” demektir. Planını kendi çizdi, orada öldü. Ev bugün müze, mezarı bahçesinde.9,10,17Âşiyan. Fikret’s house at Rumelihisarı; the name means “nest”. He drew its plans himself and died there. Today it is a museum, with his grave in the garden.9,10,17Âşiyan. Fikrets Haus in Rumelihisarı; der Name bedeutet „Nest“. Er zeichnete die Pläne selbst und starb dort. Heute ist das Haus ein Museum, sein Grab liegt im Garten.9,10,17

Servet-i Fünûn, 1896–1901Servet-i Fünûn, 1896–1901Servet-i Fünûn, 1896–1901

Ahmed İhsan dergiyi 1891’de haftalık olarak çıkarmaya başlamıştı.15,16 Tevfik Fikret 7 Şubat 1896 tarihli 256. sayıyla derginin edebiyat ve sanat bölümünün başına geçti.5,18 Topluluğun kuruluşu bu tarihe bağlanır, derginin edebî dönemi 1896–1901’dir.5,19 Mehmet Kaplan topluluğun bir araya gelişini 1895’e koyar.7,20 Topluluğun öteki adı Edebiyât-ı Cedîde’dir, yani “yeni edebiyat”.5,6

Bir önceki kuşaktan Recâizâde Mahmud Ekrem onlara hocalık etti, Fikret’in dergiye gelmesine yardım etti.6,7 Ekrem 1900’de, ölen oğlu için yazdığı ağıtları Nijad Ekrem adıyla bastırdı.7,21

Fikret 24 Aralık 1867’de İstanbul’da doğdu, Galatasaray’ı 1888’de birincilikle bitirdi.9,10 Dergiyi 1896’dan 1901’e kadar yönetti.9,17 Şiirlerini 1900’de Rübâb-ı Şikeste’de (“kırık saz”) topladı.9,10

Hekim olan Cenab Şahabeddin 1889’da Askerî Tıbbiye’yi bitirdi, ardından dört yıl kadar Paris’te cilt hastalıkları üzerine çalıştı.13,14 1896’da devlet onu sağlık göreviyle Cidde’ye gönderdi. Yoldan yazdığı 17 mektup 1909’da Hac Yolunda adıyla kitap oldu.13,14 Halit Ziya 1865’te İstanbul’da, Eyüp’te doğdu. İzmir’de, Ermeni Katolik rahiplerin Fransızca öğreten okulunda okudu ve 1883’te mezun oldu.11,12 İki yıl sonra İzmir Rüştiyesi’nde Fransızca okutuyordu.11,12 Romanları Mâi ve Siyah ile Aşk-ı Memnû dergide tefrika edildi, yani bölüm bölüm yayımlandı.4,11 1909’da Fecr-i Âtî gençleri Mâi ve Siyah’ın kahramanı Ahmet Cemil’e benzetildi.4,11

16 Ekim 1901’de Hüseyin Cahit’in çevirdiği “Edebiyat ve Hukuk” makalesi yüzünden hükûmet dergiyi kapattı.5,8 Dergi birkaç hafta sonra yeniden çıktı ama yazarları bir daha bir araya gelmedi.5,8

Fikret “Sis” şiirini 1902’de yazdı. Şiir, açık toplumsal ve siyasal eleştiriye geçişinin işareti sayılır.9,10 1908’de Hüseyin Cahit ve Hüseyin Kâzım’la Tanin gazetesini kurdu.9,16 1908 biterken Galatasaray’ın müdürlüğüne getirildi, görev birkaç ay sürdü. Robert Kolej’deki Türkçe derslerini ölümüne kadar sürdürdü.9,10 1911’de Halûk’un Defteri çıktı. 1914’te çocuklar için yazdığı Şermin’de aruzu, yani hecelerin uzunluğuna dayanan eski ölçüyü bırakıp hece ölçüsünü kullandı.9,10 Rumelihisarı’nda, planını kendi çizdiği Âşiyan’a çekildi ve 19 Ağustos 1915’te orada öldü.9,10 Önce Eyüp’e gömüldü.9,10 Ev sonradan müze oldu, mezarı da bahçesine taşındı.9,17

Fikret’in derginin başına geçtiği yıl Bağdat doğumlu Ahmet Haşim Numûne-i Terakki’de okuyordu.1,2 Haşim 1910’da, Servet-i Fünûn’un zevkini sürdüren Fecr-i Âtî’nin bildirisini imzaladı.3,4

Ahmed İhsan had been publishing the magazine as a weekly since 1891.15,16 With issue 256, dated 7 February 1896, Tevfik Fikret took charge of its literature and art pages.5,18 The founding of the group is tied to that date, and the magazine’s literary period is 1896–1901.5,19 Mehmet Kaplan places the gathering of the group in 1895.7,20 The group’s other name is Edebiyât-ı Cedîde, “the new literature”.5,6

Recâizâde Mahmud Ekrem, of the previous generation, was their mentor and helped bring Fikret to the magazine.6,7 In 1900 Ekrem printed the elegies he had written for his dead son as Nijad Ekrem.7,21

Fikret was born in İstanbul on 24 December 1867 and finished Galatasaray first in his class in 1888.9,10 He ran the magazine from 1896 to 1901.9,17 In 1900 he collected his poems in Rübâb-ı Şikeste (“the broken lute”).9,10

Cenab Şahabeddin, a doctor, finished the military medical school in 1889, then spent about four years in Paris studying skin diseases.13,14 In 1896 the state sent him to Jeddah on a health mission. The 17 letters he wrote on the way became a book, Hac Yolunda, in 1909.13,14 Halit Ziya was born in Eyüp, İstanbul, in 1865. He went to the French-language school of the Armenian Catholic fathers in İzmir and graduated in 1883.11,12 Two years later he was teaching French at the İzmir Rüştiyesi.11,12 His novels Mâi ve Siyah and Aşk-ı Memnû ran in the magazine in instalments.4,11 In 1909 the young men of Fecr-i Âtî were compared to Ahmet Cemil, the hero of Mâi ve Siyah.4,11

On 16 October 1901 the government closed the magazine over “Edebiyat ve Hukuk”, the article translated by Hüseyin Cahit.5,8 It reopened a few weeks later, but its writers never came together again.5,8

Fikret wrote the poem “Sis” in 1902. It is treated as the sign of his turn to open social and political criticism.9,10 In 1908 he founded the newspaper Tanin with Hüseyin Cahit and Hüseyin Kâzım.9,16 As 1908 ended he was made director of Galatasaray, a post that lasted a few months. He kept his Turkish classes at Robert College until his death.9,10 Halûk’un Defteri came out in 1911. In Şermin, written for children in 1914, he dropped aruz, the old metre built on long and short syllables, for the syllabic metre.9,10 He withdrew to Âşiyan, the house at Rumelihisarı he had planned himself, and died there on 19 August 1915.9,10 He was first buried at Eyüp.9,10 The house later became a museum, and his grave was moved into its garden.9,17

In the year Fikret took over the magazine, Ahmet Haşim, who was born in Baghdad, was at school at Numûne-i Terakki.1,2 In 1910 Haşim signed the declaration of Fecr-i Âtî, the group that carried on the Servet-i Fünûn taste.3,4

Ahmed İhsan hatte 1891 begonnen, die Zeitschrift wöchentlich herauszugeben.15,16 Mit Nummer 256 vom 7. Februar 1896 übernahm Tevfik Fikret die Leitung ihres Literatur- und Kunstteils.5,18 Die Gründung der Gruppe wird auf diesen Tag datiert, die literarische Phase der Zeitschrift umfasst die Jahre 1896–1901.5,19 Mehmet Kaplan setzt den Zusammenschluss der Gruppe 1895 an.7,20 Die Gruppe heißt auch Edebiyât-ı Cedîde, „neue Literatur“.5,6

Recâizâde Mahmud Ekrem aus der vorigen Generation war ihr Mentor und trug dazu bei, dass Fikret zur Zeitschrift kam.6,7 1900 ließ Ekrem die Klagegedichte auf seinen verstorbenen Sohn unter dem Titel „Nijad Ekrem“ drucken.7,21

Fikret wurde am 24. Dezember 1867 in İstanbul geboren und schloss 1888 das Galatasaray als Jahrgangsbester ab.9,10 Von 1896 bis 1901 leitete er die Zeitschrift.9,17 1900 sammelte er seine Gedichte in „Rübâb-ı Şikeste“ (Die zerbrochene Laute).9,10

Der Arzt Cenab Şahabeddin schloss 1889 die Askerî Tıbbiye ab, die militärärztliche Schule. Danach befasste er sich etwa vier Jahre in Paris mit Hautkrankheiten.13,14 1896 schickte ihn der Staat mit einem ärztlichen Auftrag nach Dschidda. Die 17 Briefe, die er unterwegs schrieb, erschienen 1909 als Buch unter dem Titel „Hac Yolunda“.13,14 Halit Ziya wurde 1865 in İstanbul geboren, im Stadtteil Eyüp. In İzmir besuchte er die französischsprachige Schule der armenisch-katholischen Patres und schloss sie 1883 ab.11,12 Zwei Jahre später unterrichtete er Französisch an der İzmir Rüştiyesi.11,12 Seine Romane „Mâi ve Siyah“ und „Aşk-ı Memnû“ erschienen in der Zeitschrift in Fortsetzungen.4,11 1909 wurden die jungen Männer von Fecr-i Âtî mit Ahmet Cemil verglichen, dem Helden von „Mâi ve Siyah“.4,11

Am 16. Oktober 1901 verbot die Regierung die Zeitschrift wegen des Artikels „Edebiyat ve Hukuk“, den Hüseyin Cahit übersetzt hatte.5,8 Einige Wochen später erschien sie wieder, aber ihre Autoren fanden nicht mehr zusammen.5,8

Fikret schrieb das Gedicht „Sis“ 1902. Es gilt als Zeichen dafür, dass er zu offener gesellschaftlicher und politischer Kritik überging.9,10 1908 gründete er mit Hüseyin Cahit und Hüseyin Kâzım die Zeitung Tanin.9,16 Ende 1908 wurde er zum Direktor des Galatasaray ernannt, das Amt hatte er einige Monate inne. Am Robert College unterrichtete er bis zu seinem Tod weiter Türkisch.9,10 1911 erschien „Halûk’un Defteri“. In „Şermin“, 1914 für Kinder geschrieben, gab er den Aruz auf, das alte Versmaß nach langen und kurzen Silben, und schrieb im Silbenmaß.9,10 Er zog sich nach Âşiyan zurück, in sein Haus in Rumelihisarı, dessen Pläne er selbst gezeichnet hatte, und starb dort am 19. August 1915.9,10 Begraben wurde er zunächst in Eyüp.9,10 Später wurde das Haus zum Museum, und man verlegte sein Grab in den Garten.9,17

In dem Jahr, in dem Fikret die Zeitschrift übernahm, besuchte der in Bagdad geborene Ahmet Haşim die Numûne-i Terakki.1,2 1910 unterzeichnete Haşim das Manifest von Fecr-i Âtî, einer Gruppe, die an den Geschmack von Servet-i Fünûn anknüpfte.3,4

✎ Bu sayfayla ilgili 8 bilgi henüz doğrulanmadı8 facts about this page not yet confirmed8 Angaben zu dieser Seite noch nicht bestätigt →