
ŞahabettinSüleyman
Şahabettin Süleyman, Çıkmaz Sokak oyunu yüzünden 1910’da Vefa İdadisi’ndeki görevinden alındı; on bir ay sonra bu okulda yeniden öğretmenliğe başladı.Şahabettin Süleyman was removed from his post at Vefa İdadisi in 1910 over his play “Çıkmaz Sokak” (Dead-End Street); eleven months later he began teaching again, at this school.Şahabettin Süleyman verlor 1910 wegen seines Stücks „Çıkmaz Sokak“ (Die Sackgasse) seine Stelle am Vefa İdadisi; elf Monate später begann er an dieser Schule wieder zu unterrichten.
Fecr-i Âtî’nin kurucularındandı. 1919’da, Davos’ta öldü.He was one of the founders of Fecr-i Âtî. He died in Davos in 1919.Er gehörte zu den Gründern von Fecr-i Âtî. 1919 starb er in Davos.
Arka plan: çizimBackground: illustrationHintergrund: Illustration
HayatıLifeLeben
- 188518851885
- 190819081908
Mülkiye’yi bitirdi; yıl sonunda Vefa İdadisi’nde Fransızca öğretmeni oldu.1,2
Graduated from the Mülkiye (the civil service school); by the end of the year he was teaching French at Vefa İdadisi.1,2
Schloss die Mülkiye (Verwaltungshochschule) ab; Ende des Jahres wurde er Französischlehrer am Vefa İdadisi.1,2
- 190919091909
Fecr-i Âtî topluluğunu kuran genç yazarların arasındaydı.1,2
One of the young writers who founded the Fecr-i Âtî group.1,2
Gehörte zu den jungen Schriftstellern, die die Gruppe Fecr-i Âtî gründeten.1,2
- 191019101910
Çıkmaz Sokak ahlaka aykırı bulundu; mayısta Vefa’daki görevinden alındı.1,2
“Çıkmaz Sokak” (Dead-End Street) was attacked as immoral; in May he was removed from his post at Vefa.1,2
„Çıkmaz Sokak“ wurde für unsittlich befunden; im Mai verlor er seine Stelle in Vefa.1,2
- 191119111911 · İEL
Nisanda İstanbul Sultanisi’nde Osmanlıca öğretmenliğine başladı.1,2
In April he began teaching Ottoman Turkish at İstanbul Sultanisi.1,2
Begann im April, am İstanbul Sultanisi Osmanisch zu unterrichten.1,2
- 191419141914
Şair İhsan Râif’le evlendi.1,2
- 191519151915 · İEL
Galatasaray Sultanisi’nde edebiyat, İstanbul Sultanisi’nde edebiyat ve felsefe okuttu.1,3
Taught literature at Galatasaray Sultanisi, and literature and philosophy at İstanbul Sultanisi.1,3
Unterrichtete Literatur am Galatasaray Sultanisi, Literatur und Philosophie am İstanbul Sultanisi.1,3
- 191919191919
Ocakta Davos’ta İspanyol gribinden öldü.1,2
İlk okul tiyatrosuThe first school theatreDas erste Schultheater
Vefa’dan uzaklaştırıldıktan sonra on bir ay işsiz kaldı.1,4 Nisan 1911’de İstanbul Sultanisi’ne, yani bugünkü İstanbul Erkek Lisesi’ne Osmanlıca öğretmeni olarak geldi.1,2 Okulda öğrencilerden kurulan temsil kolu ülkenin ilk okul tiyatrosu sayılır.5,6
After his removal from Vefa he was out of work for eleven months.1,4 In April 1911 he came to İstanbul Sultanisi, today’s İstanbul Erkek Lisesi, as a teacher of Ottoman Turkish.1,2 The drama group of pupils set up at the school is counted as the country’s first school theatre.5,6
Nachdem er in Vefa entlassen worden war, blieb er elf Monate ohne Stelle.1,4 Im April 1911 kam er als Lehrer für Osmanisch an das İstanbul Sultanisi, das heutige İstanbul Erkek Lisesi.1,2 Die Theatergruppe der Schüler an dieser Schule gilt als das erste Schultheater des Landes.5,6
EserleriWorksWerke
Öteki kitaplarıOther booksWeitere Bücher
Yakın çevresiClose circleUmfeld
- Ahmet Haşim · Fecr-i Âtî bildirisinin altında ikisinin de imzası var.9,10Ahmet Haşim · Both signed the Fecr-i Âtî declaration.9,10Ahmet Haşim · Unter dem Manifest von Fecr-i Âtî stehen die Unterschriften beider.9,10
- İhsan Râif · Şair; 1914’te evlendiler.1,4İhsan Râif · Poet; they married in 1914.1,4İhsan Râif · Dichterin; die beiden heirateten 1914.1,4
- Yakup Kadri · Çıkmaz Sokak’ı basında savundu.2,7Yakup Kadri · Defended “Çıkmaz Sokak” in print.2,7Yakup Kadri · Verteidigte „Çıkmaz Sokak“ in der Presse.2,7
- Tahsin Nâhid · Ben… Başka! oyununu birlikte yazdılar.1,7Tahsin Nâhid · They wrote the play “Ben… Başka!” (I Am… Different!) together.1,7Tahsin Nâhid · Gemeinsam schrieben sie das Stück „Ben… Başka!“ (Ich bin… anders!).1,7
- Mehmed Fuad Köprülü · Yeni Osmanlı Târîh-i Edebiyyâtı’nı birlikte imzaladılar.1,2Mehmed Fuad Köprülü · They signed “Yeni Osmanlı Târîh-i Edebiyyâtı” (A New History of Ottoman Literature) together.1,2Mehmed Fuad Köprülü · „Yeni Osmanlı Târîh-i Edebiyyâtı“ (Eine neue Geschichte der osmanischen Literatur) erschien unter ihren beiden Namen.1,2
Şahabettin SüleymanŞahabettin SüleymanŞahabettin Süleyman
Şahabettin Süleyman 1885’te İstanbul’da doğdu.1,2 Babası Süleyman Şevket Bey’di; çocukluğu İstanbul ile İzmir arasında geçti.1,4 İzmir İdadisi’ni 1904’te bitirdi (1903 de verilir).1,2 İlk yazısı 1903’te İzmir’de, Âhenk’te çıktı.1,4 1908’de Mülkiye’den mezun oldu ve yıl bitmeden Vefa İdadisi’ne Fransızca öğretmeni ve müdür yardımcısı olarak atandı.1,4
20 Mart 1909’da bir grup genç yazar Hilâl gazetesinin matbaasında toplandı ve kendine Fecr-i Âtî, “geleceğin şafağı” adını verdi.9,10 Şahabettin Süleyman kurucular arasındaydı.1,2 Topluluğun bilinen sözü ona mal edilir: “Sanat şahsî ve muhteremdir”, yani sanat kişiseldir ve saygıya değer.1,2 Aynı yıl Şiir ve Tefekkür ile Jâle adlı iki dergi çıkardı.1,4 Topluluğun 24 Şubat 1910’da Servet-i Fünûn’da çıkan bildirisinde onun da imzası vardır.2,9
Çıkmaz Sokak 1909’da tefrika edildi; konusu iki kadının aşkıydı.3,7 Oyun ahlaksızlığı yaymakla suçlandı ve yazarı Mayıs 1910’da Vefa’daki görevinden alındı.1,2 Gazetelerde oyunun aleyhine yazanlar oldu.2,7 Arkadaşı Yakup Kadri ise onu savundu.2,7 On bir ay işsiz kaldı.1,4 1910’da Fırtına’yı ve liseler için hazırladığı edebiyat tarihini, Târîh-i Edebiyyât-ı Osmâniyye’yi yayımladı.1,2
Nisan 1911’de İstanbul Sultanisi’nde Osmanlıca öğretmeni olarak yeniden sınıfa girdi.1,2 1914’te Dârülmuallimîn-i Âliye’de, yani yüksek öğretmen okulunda ders verdi.1,4 1915’te Galatasaray Sultanisi’nde edebiyat, İstanbul Sultanisi’nde edebiyat ve felsefe okuttu.1,3
1914’te şair İhsan Râif’le evlendi.1,2 Mehmed Fuad Köprülü ile birlikte imzaladığı Yeni Osmanlı Târîh-i Edebiyyâtı da o yıl çıktı (1913 de verilir).1,2
Eleştiri de yazdı: Namık Kemal ve Abdülhak Hâmid üzerine birer kitabı var.1,2 1912’den sonra Rübâb dergisinde göründü.1,4 Altı oyun yazdı, ikisini Tahsin Nâhid’le birlikte.2,7 Bunlardan Kösem Sultan yeni harflerle ancak 1990’da, İnci Enginün’ün hazırladığı baskıyla okundu.1,7 Kardeşleri Memduh Süleyman ve Rıza Çavdarlı da yazardı.1,4
Ocak 1919’da, tedavi için gittiği İsviçre’de, Davos’ta İspanyol gribinden öldü (1921 de verilir).1,2,4 Davos-Platz Mezarlığı’na gömüldü.1,2
Şahabettin Süleyman was born in İstanbul in 1885.1,2 His father was Süleyman Şevket Bey, and he grew up between İstanbul and İzmir.1,4 He finished İzmir İdadisi in 1904 (1903 is also given).1,2 His first piece appeared in 1903 in Âhenk, an İzmir paper.1,4 He graduated from the Mülkiye in 1908, and before the year was out he was French teacher and deputy head at Vefa İdadisi.1,4
On 20 March 1909 a group of young writers met at the printing house of the newspaper Hilâl and called themselves Fecr-i Âtî, “the dawn of the future”.9,10 Şahabettin Süleyman was among the founders.1,2 The group’s best-known line is credited to him: “Sanat şahsî ve muhteremdir”, that is, art is personal and deserves respect (our translation).1,2 In the same year he brought out two magazines, Şiir ve Tefekkür and Jâle.1,4 His signature is on the group’s declaration, printed in Servet-i Fünûn on 24 February 1910.2,9
Çıkmaz Sokak was serialised in 1909; its subject was love between two women.3,7 It was accused of spreading immorality, and in May 1910 its author was removed from his post at Vefa.1,2 Some wrote against the play in the papers.2,7 His friend Yakup Kadri defended it.2,7 He was out of work for eleven months.1,4 In 1910 he published Fırtına (The Storm) and Târîh-i Edebiyyât-ı Osmâniyye, a history of Ottoman literature written for secondary schools.1,2
In April 1911 he returned to the classroom as a teacher of Ottoman Turkish at İstanbul Sultanisi.1,2 In 1914 he taught at Dârülmuallimîn-i Âliye, the higher teacher-training school.1,4 In 1915 he taught literature at Galatasaray Sultanisi, and literature and philosophy at İstanbul Sultanisi.1,3
In 1914 he married the poet İhsan Râif.1,2 Yeni Osmanlı Târîh-i Edebiyyâtı, which he signed together with Mehmed Fuad Köprülü, came out that year too (1913 is also given).1,2
He wrote criticism too: there is a book each on Namık Kemal and Abdülhak Hâmid.1,2 From 1912 his name appears in the magazine Rübâb.1,4 He wrote six plays, two of them with Tahsin Nâhid.2,7 One of these, Kösem Sultan, could be read in the new alphabet only in 1990, in the edition prepared by İnci Enginün.1,7 His brothers Memduh Süleyman and Rıza Çavdarlı were writers as well.1,4
In January 1919 he died of the Spanish flu in Davos, Switzerland, where he had gone for treatment (1921 is also given).1,2,4 He was buried in the Davos-Platz cemetery.1,2
Şahabettin Süleyman wurde 1885 in İstanbul geboren.1,2 Sein Vater war Süleyman Şevket Bey; seine Kindheit verbrachte er abwechselnd in İstanbul und İzmir.1,4 Das İzmir İdadisi schloss er 1904 ab (auch 1903 angegeben).1,2 Sein erster Text erschien 1903 in Âhenk, einer Zeitung in İzmir.1,4 1908 schloss er die Mülkiye ab und wurde noch vor Jahresende als Französischlehrer und stellvertretender Direktor an das Vefa İdadisi berufen.1,4
Am 20. März 1909 trafen sich junge Schriftsteller in der Druckerei der Zeitung Hilâl und gaben sich den Namen Fecr-i Âtî, „Morgenröte der Zukunft“.9,10 Şahabettin Süleyman war einer der Gründer.1,2 Ihm wird der bekannte Satz der Gruppe zugeschrieben, „Sanat şahsî ve muhteremdir“, also „Die Kunst ist persönlich und verdient Achtung“ (unsere Übersetzung).1,2 Im selben Jahr gab er zwei Zeitschriften heraus, Şiir ve Tefekkür und Jâle.1,4 Auch er unterschrieb das Manifest der Gruppe, das am 24. Februar 1910 in der Zeitschrift Servet-i Fünûn erschien.2,9
Çıkmaz Sokak erschien 1909 in Fortsetzungen; das Stück handelt von der Liebe zwischen zwei Frauen.3,7 Dem Stück wurde vorgeworfen, Unsittlichkeit zu verbreiten, und im Mai 1910 verlor sein Autor die Stelle in Vefa.1,2 In den Zeitungen schrieben einige gegen das Stück.2,7 Sein Freund Yakup Kadri dagegen verteidigte es.2,7 Elf Monate blieb er ohne Arbeit.1,4 1910 veröffentlichte er Fırtına (Der Sturm) und die Literaturgeschichte „Târîh-i Edebiyyât-ı Osmâniyye“, die er für die Gymnasien verfasst hatte.1,2
Im April 1911 stand er am İstanbul Sultanisi wieder als Lehrer für Osmanisch vor einer Klasse.1,2 1914 unterrichtete er an der Dârülmuallimîn-i Âliye, der höheren Lehrerbildungsanstalt.1,4 1915 unterrichtete er Literatur am Galatasaray Sultanisi sowie Literatur und Philosophie am İstanbul Sultanisi.1,3
1914 heiratete er die Dichterin İhsan Râif.1,2 Im selben Jahr erschien auch „Yeni Osmanlı Târîh-i Edebiyyâtı“, das er zusammen mit Mehmed Fuad Köprülü verfasst hatte (auch 1913 angegeben).1,2
Er schrieb auch Kritiken; über Namık Kemal und über Abdülhak Hâmid verfasste er je ein Buch.1,2 Nach 1912 erschienen Beiträge von ihm in der Zeitschrift Rübâb.1,4 Er schrieb sechs Theaterstücke, zwei davon mit Tahsin Nâhid.2,7 Eines dieser Stücke, „Kösem Sultan“, konnte erst 1990 in lateinischer Schrift gelesen werden, in der Ausgabe von İnci Enginün.1,7 Auch seine Brüder Memduh Süleyman und Rıza Çavdarlı waren Schriftsteller.1,4
Zur Behandlung war er nach Davos in die Schweiz gereist; dort starb er im Januar 1919 an der Spanischen Grippe (auch 1921 angegeben).1,2,4 Er wurde auf dem Friedhof von Davos Platz beigesetzt.1,2
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Şehâbeddin Süleyman”
- turkedebiyati.org, “Şahabettin Süleyman”
- Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, c. II (K–Z), Yapı Kredi Yayınları, 3. baskı, 2010
- Vikipedi, “Şahabettin Süleyman”
- İELEV, “İEL Tarihçesi”
- Wikipedia, “Istanbul High School”
- Serdar Soydan, “Şahabettin Süleyman’ın Oyunları ve Aralarında Adlı Tek Perdelik Komedisi”, Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi 12, s. 131–150
- Serdar Soydan, “Şahabettin Süleyman Bey ve Ailesi: Şahabettin Süleyman’ın Oyunlarında Aile Kurumu”, Tiyatro Araştırmaları Dergisi 30, 2010/2
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Fecr-i Âtî”
- Cafer Şen, “Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2008 (DergiPark)
- DoğumBornGeboren
- 188518851885
- ÖlümDiedGestorben
- Ocak 1919January 1919Januar 1919
- DönemEraEpoche
- Fecr-i ÂtîFecr-i ÂtîFecr-i Âtî
- TürFormsGattungen
- oyunplayTheaterstück
- İELIELIEL
- öğretmen, 1911’denteacher, From 1911Lehrer, Ab 1911
- MetinlerTextsTexte
- kamu malıpublic domaingemeinfrei