
Yunus Emre Divanı
Yunus Emre · 13. yüzyıl sonu – 14. yüzyıl başılate 13th century – early 14th centuryEnde des 13. Jahrhunderts – Anfang des 14. Jahrhunderts
Yunus Emre’nin bir şiirinde her dörtlük “Bana seni gerek seni” diye biter.In one of Yunus Emre’s poems every stanza ends “Bana seni gerek seni” (It is you I need, you).In einem Gedicht von Yunus Emre endet jede Strophe mit „Bana seni gerek seni“ (Dich brauche ich, dich).
Divan, onun şiirlerinin toplandığı kitaptır. Dili, 700 yıl önce Anadolu’da konuşulan Türkçedir.The Divan is the book of his collected poems. Its language is the Turkish spoken in Anatolia 700 years ago.Der Diwan ist das Buch, in dem seine Gedichte gesammelt sind. Seine Sprache ist das Türkisch, das vor 700 Jahren in Anatolien gesprochen wurde.
Arka plan: çizimBackground: illustrationHintergrund: Illustration
Aşkın aldı beni bendenBana seni gerek seniBen yanarım dünü günüBana seni gerek seni
[…]
Âşıklara sohbet gerekZâhidlere cennet gerekMecnunlara Leylâ gerekBana seni gerek seni
The first and third stanzas of a poem of six stanzas.1,2
Our translation:
Your love has taken me from myselfIt is you I need, youI burn by night and by dayIt is you I need, you
[…]
Lovers need their talk togetherThe pious need paradiseEvery Mecnun needs a LeylâIt is you I need, you
Die erste und die dritte Strophe eines Gedichts mit sechs Strophen.1,2
Unsere Übersetzung:
Deine Liebe hat mich mir genommenDich brauche ich, dichIch brenne bei Nacht und bei TagDich brauche ich, dich
[…]
Die Liebenden brauchen das GesprächDie Frommen brauchen das ParadiesJeder Mecnun braucht eine LeylâDich brauche ich, dich
Şiir üzerineAbout the poemÜber das Gedicht
Yunus Eski Anadolu Türkçesiyle, halkın konuştuğu dile çok yakın yazdı.2,7
Yunus wrote in Old Anatolian Turkish, very close to the language people spoke.2,7
Yunus schrieb in altanatolischem Türkisch, das der Sprache des Volkes sehr nahestand.2,7
13. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu’da dervişler halka kendi diliyle seslenmeye başladı. Yunus bu şiirin Anadolu’daki ilk ve en büyük adı sayılır.2,8,9
In the second half of the 13th century dervishes in Anatolia began to address ordinary people in their own language. Yunus is counted as the first and greatest name of this poetry in Anatolia.2,8,9
In der zweiten Hälfte des 13. Jahrhunderts begannen Derwische in Anatolien, das Volk in seiner eigenen Sprache anzusprechen. Yunus gilt als der erste und größte Dichter dieser Richtung in Anatolien.2,8,9
Yunus Emre Divanı, Yunus EmreYunus Emre Divanı, Yunus EmreYunus Emre Divanı, Yunus Emre
Divan, bir şairin şiirlerinin toplandığı kitaba verilen addır. Yunus Emre’nin şiirleri de böyle bir kitapta toplanmıştır.2,7 Belli bir yazılış yılı yoktur. Yunus 1320’de öldü; şiirler 13. yüzyılın sonu ile 14. yüzyılın başına aittir.2,7
Şiirlerin dili Eski Anadolu Türkçesidir ve konuşma diline çok yakındır.2,7,9 “Bana seni gerek seni” şiirinde her dize sekiz hecedir ve sözcüklerin çoğu bugün de kullanılır. Aynı dize altı dörtlüğün hepsini kapatır.1,3
Âşıklar sohbet ister, zâhidler cennet, Mecnun Leylâ’yı. Yunus bunların hiçbirini istemez; istediği, seslendiği “sen”in kendisidir. Bu “sen” Tanrı’dır; Yunus’un şiiri ilahi aşkın şiiridir.1,2 Üçüncü dizedeki Mecnun ile Leylâ, iki yüzyıl sonra Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’da anlatacağı âşıklardır.12,13
Tekke şiiri Orta Asya’da Ahmed Yesevî’yle başlamıştı; Yunus onu Anadolu’da kendi söyleyişiyle sürdürdü.2,7 Mürşidi, yani yol göstericisi Tapduk Emre’ydi.2,7
Divan’ın yanında bir eseri daha vardır: 707 (1307) tarihli Risâletü’n-nushiyye. Mesnevi biçiminde yazılmış bir öğüt kitabıdır ve Divan’dan ayrı durur.2,14
E. J. W. Gibb 1900’de çıkan “A History of Ottoman Poetry”nin ilk cildinde Yunus’a bir bölüm ayırdı ve gazellerini manzum olarak çevirdi.10,11
Divan, halk edebiyatının tekke kolunda okunur.8,9
A divan is the name given to the book in which a poet’s poems are gathered. The poems of Yunus Emre are collected in such a book.2,7 It has no fixed year of writing. Yunus died in 1320; the poems belong to the end of the 13th century and the beginning of the 14th.2,7
The language is Old Anatolian Turkish, very close to everyday speech.2,7,9 In “Bana seni gerek seni” every line has eight syllables and most of the words are still in use. The same line closes all six stanzas.1,3
Lovers want their talk together, the pious want paradise, Mecnun wants Leylâ. Yunus wants none of these; what he wants is the “you” he is speaking to. That “you” is God; Yunus’s poetry is the poetry of divine love.1,2 The Mecnun and Leylâ of the third line are the lovers whose story Fuzûlî would tell two centuries later in Leylâ vü Mecnûn.12,13
Lodge poetry had begun in Central Asia with Ahmed Yesevî; Yunus carried it on in Anatolia in his own way of speaking.2,7 His mürşid, his guide, was Tapduk Emre.2,7
Beside the Divan he has one more work: Risâletü’n-nushiyye, dated 707 (1307). It is a book of counsel in mesnevi form (rhymed couplets) and stands apart from the Divan.2,14
In the first volume of “A History of Ottoman Poetry”, published in 1900, E. J. W. Gibb gave Yunus a chapter and translated his gazels in verse.10,11
The Divan is read within the tekke branch of Halk edebiyatı (folk literature).8,9
Diwan heißt das Buch, in dem die Gedichte eines Dichters gesammelt sind. Auch die Gedichte von Yunus Emre sind in einem solchen Buch gesammelt.2,7 Ein bestimmtes Entstehungsjahr gibt es nicht. Yunus starb 1320; die Gedichte stammen aus dem späten 13. und dem frühen 14. Jahrhundert.2,7
Die Gedichte sind in altanatolischem Türkisch geschrieben, das der gesprochenen Sprache sehr nahesteht.2,7,9 In „Bana seni gerek seni“ hat jeder Vers acht Silben, und die meisten Wörter sind heute noch in Gebrauch. Derselbe Vers schließt alle sechs Strophen ab.1,3
Die Liebenden wollen das Gespräch, die Frommen das Paradies, Mecnun will Leylâ. Yunus will nichts davon; er will das „Du“ selbst, an das er sich wendet. Dieses „Du“ ist Gott; Yunus Emres Dichtung ist Dichtung der göttlichen Liebe.1,2 Mecnun und Leylâ im dritten Vers sind das Liebespaar, dessen Geschichte Fuzûlî zwei Jahrhunderte später in Leylâ vü Mecnûn erzählen sollte.12,13
Die Derwischdichtung hatte in Zentralasien mit Ahmed Yesevî begonnen; Yunus setzte sie in Anatolien in seinem eigenen Ton fort.2,7 Sein Mürşid, sein geistlicher Lehrer, war Tapduk Emre.2,7
Neben dem Diwan gibt es noch ein Werk von ihm, die Risâletü’n-nushiyye aus dem Jahr 707 (1307). Sie ist ein Buch mit Ratschlägen in der Form des Mesnevi und gehört nicht zum Diwan.2,14
Im ersten Band von „A History of Ottoman Poetry“, der 1900 erschien, widmete E. J. W. Gibb Yunus ein Kapitel und übersetzte seine Ghasele in Versen.10,11
Der Diwan wird innerhalb der Volksliteratur zur Derwischdichtung gezählt, der Dichtung der Derwischkonvente.8,9
- Vikikaynak (Türkçe), “Halk Edebiyatı Antolojisi/Yunus Emre” (İstanbul 1938 baskısının taraması)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Yunus Emre”
- TDK Güncel Türkçe Sözlük, “zahit”
- Nişanyan Sözlük, “zâhit”
- TDK Güncel Türkçe Sözlük, “gerek”
- Nişanyan Sözlük, “gerek”
- Wikipedia, “Yunus Emre”
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Tekke Edebiyatı”
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Turkish Literature”
- E. J. W. Gibb, A History of Ottoman Poetry, c. I (1900) (archive.org)
- Wikipedia (İngilizce), “E. J. W. Gibb”
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Leylâ vü Mecnûn” (İskender Pala)
- Wikipedia (İngilizce), “Leyli and Majnun (Fuzuli)”
- DergiPark makalesi (Risâletü’n-Nushiyye üzerine; başlık araştırma notlarında kayıtlı değil)
Metnin kaynağı:Source of the text:Quelle des Textes: tr.wikisource.org/wiki/Halk_Edebiyatı_Antolojisi/Yunus_Emre